Houtrot is de meest voorkomende reden waarom buitenschilderwerk mislukt. Verf hecht niet op aangetast hout, en een nieuwe laklaag verbergt het probleem hooguit een seizoen. Wie houtrot vroeg herkent, kan vaak volstaan met een reparatie. Wie te lang wacht, staat voor een nieuw kozijn. In dit artikel leest u hoe u houtrot herkent, wat de oorzaak is, wanneer repareren nog verantwoord is en wanneer vervangen de betere keuze is.
Wat is houtrot precies?
Houtrot ontstaat als schimmels het hout afbreken. Die schimmels hebben vocht nodig: hout dat langdurig natter is dan ongeveer 20 procent vochtgehalte, wordt kwetsbaar. Bij buitenkozijnen, deuren, boeidelen en dakkapellen komt dat vocht meestal binnen via kleine openingen in de verflaag, via open verbindingen of via kit die is losgelaten. Het hout zelf ziet er dan vaak nog redelijk uit, terwijl de aantasting binnenin al bezig is.
Houtrot herkennen: zes signalen
- Bladderende of afschilferende verf. Verf laat los waar vocht onder de laag zit. Vaak begint dit bij de onderdorpel en de onderste hoeken van een kozijn.
- Zachte plekken. Druk met een schroevendraaier of een sleutel tegen de onderhoeken en de onderdorpel. Zakt de punt zonder weerstand in het hout, dan is er sprake van houtrot.
- Donkere verkleuring. Aangetast hout wordt bruin tot zwart en krijgt een doffe, soms blokvormige structuur.
- Open naden en scheuren. Waar dorpel en stijl bij elkaar komen, gaan verbindingen open. Daar loopt water naar binnen.
- Losse of gescheurde kit. Rond het glas en bij aansluitingen op het metselwerk hoort de kit het water buiten te houden. Is die verhard of gescheurd, dan krijgt vocht vrij spel.
- Verf die mooi is, maar hol klinkt. Tik op het hout. Een holle klank wijst op een luchtlaag tussen verf en hout, of op hout dat van binnen is aangetast.
Controleer vooral de plekken waar water blijft staan: onderdorpels, de onderste 20 centimeter van stijlen, hoeken van draaiende delen, boeidelen onder de dakgoot en de onderkant van deuren.
Waar komt het vocht vandaan?
Zonder oorzaak wegnemen is elke reparatie tijdelijk. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Verf die te lang niet is onderhouden, waardoor haarscheuren zijn ontstaan.
- Kit rond het glas die is uitgedroogd of losgelaten.
- Kopse kanten van hout die nooit goed zijn afgedicht.
- Een lekkende dakgoot of een afvoer die tegen het houtwerk spat.
- Beplanting of grond die tegen het hout aan staat, waardoor het nooit droogt.
Houtrot repareren: wanneer kan dat nog?
Reparatie is verantwoord als de aantasting plaatselijk is en het kozijn constructief nog stevig is. Denk aan een onderhoek, een stuk onderdorpel of een aangetaste plek in een stijl. De werkwijze is dan meestal als volgt:
- Aangetast hout volledig verwijderen. Het rotte deel wordt uitgefreesd of uitgehakt tot er alleen gezond, hard hout overblijft. Wie te weinig weghaalt, sluit de schimmel in.
- Drogen. Het overgebleven hout moet droog zijn voordat er iets op gaat. Bij nat hout wordt de reparatie uitgesteld.
- Impregneren en vullen. Het hout wordt behandeld met een verharder, waarna het gat wordt gevuld met een tweecomponenten reparatiemiddel dat mee kan werken met het hout. Bij grotere delen wordt een stuk nieuw hout ingezet: dit heet deelvervanging.
- Schuren, gronden en aflakken. De reparatie wordt in profiel geschuurd en krijgt hetzelfde verfsysteem als de rest van het kozijn.
- Oorzaak aanpakken. Kit vervangen, kopse kanten afdichten, de goot nakijken.
Een goed uitgevoerde reparatie gaat net zo lang mee als het omliggende hout, mits het schilderwerk daarna wordt onderhouden.
Wanneer is vervangen verstandiger?
Er zijn situaties waarin repareren geld weggooien is:
- De aantasting zit op meerdere plekken in hetzelfde kozijn, of loopt door tot in de verbindingen.
- De onderdorpel is over de hele lengte zacht.
- Het kozijn is al eerder gerepareerd en de reparatie laat opnieuw los.
- Het glas is enkel glas en u wilt toch isoleren: dan is een nieuw kozijn met isolatieglas vaak logischer.
- Het hout is zo dun geworden dat een reparatie geen houvast meer heeft.
Een goede vuistregel: is meer dan een derde van een onderdeel aangetast, dan is deelvervanging of vervanging meestal de betere keuze. Twijfelt u, laat dan een schilder ter plaatse prikken en beoordelen. Op afstand, aan de hand van foto’s, is dat niet betrouwbaar te beoordelen.
Houtrot voorkomen
- Laat buitenschilderwerk op tijd onderhouden. Lees ook wanneer buitenschilderwerk nodig is.
- Controleer elk voorjaar de kit rond het glas en de onderhoeken.
- Houd dakgoten schoon en zorg dat afvoeren niet tegen het hout spatten.
- Laat een kozijn altijd goed voorbereiden voordat het geschilderd wordt: reinigen, schuren, repareren en gronden.
Veelgestelde vragen over houtrot
Kan ik houtrot zelf repareren?
Kleine plekken zijn met een reparatieset te doen, maar de meeste fouten zitten in te weinig hout verwijderen en te vroeg vullen op nat hout. Dan komt de rot binnen een jaar terug.
Kan er over houtrot heen geschilderd worden?
Nee. Verf hecht niet op aangetast hout en sluit het vocht in. Het probleem wordt daardoor groter, niet kleiner.
Hoe lang gaat een houtrotreparatie mee?
Bij goed verwijderd hout, een droge ondergrond en een passend reparatiemiddel gaat de reparatie net zo lang mee als het kozijn zelf, zolang het schilderwerk wordt bijgehouden.
Wat kost houtrotreparatie?
Dat hangt af van de omvang, de plek en de bereikbaarheid. Een onderhoek is een klein karwei, een onderdorpel over de volle breedte een ander verhaal. Een schilder kan dat pas zeggen na een bezichtiging.
Houtrot laten beoordelen in Deventer en omgeving
De schilders van GG Schilderwerken beoordelen houtwerk bij u thuis en zeggen eerlijk wat nog te repareren is en wat niet. Houtrotreparatie doen wij in combinatie met buitenschilderwerk, zodat het hout na de reparatie direct goed beschermd is. Vraag een vrijblijvende offerte aan of bel ons voor een afspraak.
